Το Περίζωμα (η ποδιά)

Η μασονική ποδιά που επίσημα ονομάζεται Περίζωμα είναι ίσως το πιο ευρέως γνωστό έμβλημα που σχετίζεται με τον Τεκτονισμό στη σύγχρονη εποχή, εκτός βέβαια από το γνώμονα και τον διαβήτη που συχνά κοσμούν τις μασονικές στοές. Το περίζωμα είναι ένα συμβολικό ένδυμα που φορούν οι Ελευθεροτέκτονες κατά τη διάρκεια τεκτονικών τελετών. Αντιπροσωπεύει την τιμή, την αγνότητα και τη μύηση και, για πολλούς Αδελφούς, θεωρείται προσωπικό και ιερό αντικείμενο. Πώς όμως αυτό το μοναδικό άμφιο κατέκτησε μια τέτοια τιμητική θέση στον Τεκτονισμό; Η εύρεση της απάντησης απαιτεί να σκάψουμε πολλούς αιώνες πίσω, στις μέρες των προγόνων μας λιθοξόων. Οι ποδιές έχουν πρακτικές χρήσεις για χιλιάδες χρόνια, με τις πρώτες από λινό, μαλλί ή κάνναβη ήδη από το 1600 π.Χ. Εργάτες κάθε είδους, από κηπουρούς μέχρι ράφτες και σιδηρουργούς, έχουν φορέσει ποδιές για να προστατεύουν τα ρούχα τους από τη φθορά. Οι μάγειρες χρησιμοποιούν επίσης από καιρό ποδιές για να αποφύγουν τους λεκέδες κατά την προετοιμασία του φαγητού. Όταν ο Geoffrey Chaucer έγραψε το Canterbury Tales στα τέλη του 1300, απεικόνισε έναν από τους προσκυνητές του, τον Cook, να φοράει ποδιά. Όπως τα περισσότερα μασονικά σύμβολα, οι ποδιές ήρθαν στον Τεκτονισμό μέσω των αρχαίων λιθοξόων που τις φορούσαν για να προστατεύονται από τα πετάγματα πέτρας και να κρατούν τη σκόνη από τα ρούχα τους. Αυτά τα ενδύματα ήταν λειτουργικά, μεγάλα και φτιαγμένα από βαρύ δέρμα. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, οι λιθοξόοι διαμορφώθηκαν σε συντεχνίες για να μπορούν να ζουν και να εργάζονται μαζί, μεταδίδοντας παράλληλα τις δεξιότητες και τις γνώσεις που είναι κρίσιμες για την τέχνη τους. Με την πάροδο του χρόνου, οι επιχειρηματίες κτίστες –οι ειδικοί λιθοτεχνίτες που χρησιμοποίησαν τους κανόνες, τα εργαλεία και την επιστήμη των τεχνιτών για να χτίσουν κυριολεκτικές, φυσικές δομές– καλωσόρισαν σιγά σιγά τους μη οικοδόμους στις κοινότητές τους. Όσοι δεν ήταν λιθοξόοι έγιναν γνωστοί ως «αποδεκτοί» Τέκτονες, ενώ οι οικοδόμοι υιοθέτησαν το επίθετο των «ελεύθερων» Τεκτόνων. Οι άντρες σε αυτές τις στοές έγιναν γνωστοί ως «Ελεύθεροι και Αποδεκτοί» Τέκτονες, από τους οποίους κατάγεται ο σύγχρονος Τεκτονισμός. Τα πρακτικά της Στοάς του Εδιμβούργου (Παρεκκλήσι της Μαρίας) Νο. 1 στη Σκωτία αποκαλύπτουν ότι η στοά ξεκίνησε ως επιχειρησιακή στοά ήδη από το 1598 πριν εξελιχθεί σε μια σύγχρονη συμβολική στοά. Φημολογείται ότι είναι η παλαιότερη Τεκτονική Στοά στον κόσμο. Με την πάροδο του χρόνου, η ποδιά εξελίχθηκε από το χρηστικό ένδυμα των λιθοξόων στο συμβολικό ένδυμα που φορούσαν οι τέκτονες. Πιστεύεται ότι οι περίτεχνες ποδιές εμφανίστηκαν ως ένας τρόπος για τους τέκτονες των συμβολικών ομάδων, να ξεχωρίσουν από τους μασόνους χτίστες. Μέχρι τον 18ο αιώνα, οι μη οικοδόμοι είχαν σχηματίσει στοές για να ασκήσουν τον Συμβολικό Τεκτονισμό, μια μ.εθοδος που προέκυψε με την εφαρμογή των συμβόλων και των αλληγοριών της αρχαίας λιθοδομής στην ηθική και πνευματική ανάπτυξη. Η σημασία του Τεκτονικού περιζώματος Οι ποδιές έχουν χρησιμοποιηθεί από καιρό ως σημαντικά σύμβολα. Πράγματι, η Παλαιά Διαθήκη απεικονίζει την ποδιά στο Βιβλίο της Γένεσης ως σύμβολο ταπεινοφροσύνης και υπηρεσίας. Και ενώ πολλά έχουν γραφτεί για τη σημασία των μασονικών ποδιών, λίγοι μπορούν να το διατυπώσουν τόσο καλά όσο ο μεγάλος μασονικός συγγραφέας Albert Mackey. Στο βιβλίο του Symbolism of Freemasonry, αφιέρωσε μεγάλο μέρος του Κεφαλαίου 19 στο θέμα: «…η ποδιά, η οποία, επειδή είναι το πρώτο δώρο που λαμβάνει ο υποψήφιος, - το πρώτο σύμβολο με το οποίο διδάσκεται, έχει ονομαστεί «σήμα κατατεθέν ενός τέκτονα.» Και πολύ σωστά ονομάστηκε έτσι· γιατί, όποια κι αν είναι η μελλοντική πρόοδος του υποψηφίου στη «Βασιλική Τέχνη», όσο βαθειά και να πάει είναι η αφοσίωσή του ή η γνώση του για τα μυητικά δρώμενα, το περίζωμα δενβγαίνει ποτέ πια. Απλώς αλλάζει η μορφή και τα σχέδιά που είναι χαραγμένα πάνω του, μεταφέροντας σε κάθε επόμενο βήμα και κάποια νέα και όμορφη νύξη. Η ουσία του είναι πάντα εκεί, και συνεχίζει να διεκδικεί τον τιμητικό τίτλο με τον οποίο του έγινε γνωστό για πρώτη φορά τη νύχτα της μύησής του. Η μασονική ποδιά έχει πραγματικά πλούσια σημασία! Όπως το έθεσε ο Mackey, η κενή λευκή ποδιά που λαμβάνει ένας πρωτοεισερχόμενος μαθητής είναι σύμβολο αγνότητας και αθωότητας. Φυσικά, αντιπροσωπεύει επίσης την τεκτονική παράδοση και ιστορία, καθώς τα περιζώματα φορούνται και ως σύμβολο σύνδεσης με τους λιθοξόους που έχτισαν τα μεγάλα κάστρα, τους καθεδρικούς ναούς και τους ναούς της αρχαιότητας. Ακριβώς όπως προστάτευαν τους αρχαίους τεχνίτες από την πέτρα, έτσι το περίζωμα προστατεύει συμβολικά έναν Ελευθεροτέκτονα στον αγώνα του να χτίσει την ολοκληρωμένη του ύπαρξη και τον πνευματικό του ναό.